Authentiek contact maken met je doelgroep

Authentiek zijn voor de klas. Voor veel mensen is dat een open deur. Natuurlijk ben je jezelf als docent, natuurlijk ben je authentiek. Maar is dat wel zo? Bij mij duurde het best wel lang voordat ik überhaupt wist wie ik wilde zijn voor de klas. Voor mij duurde het ook wel even voordat ik los kon laten wat anderen vonden van hoe ik het deed voor de klas. Soms worstel ik daar nog wel mee.

Ik denk dat dat een proces is. In mijn optiek is het wel een proces dat je aan zou moeten gaan als docent. Het heeft wat mij betreft een grote meerwaarde als je jezelf bent voor de groep. In dit artikel deel ik met jullie 4 redenen waarom ik dat zo voel. Laat je een berichtje achter?

Alles valt of staat met goed contact met je leerlingen

Ik wil graag beginnen met het onderstrepen van hoe belangrijk het is om contact te maken met de leerling. Alles valt of staat wat mij betreft met goed contact met de leerling. We hebben allemaal wel eens meegemaakt dat we niet goed lagen met iemand en dat het daardoor moeilijk was om iemand serieus te nemen of om er wat van aan te nemen. Dat is natuurlijk niet handig in een klassensituatie. Daarnaast is dat ook niet fijn, omdat je veel met elkaar door een deur moet.

Moet je er dan voor zorgen dat iedereen je mag? Zeker niet. Naast het feit dat er in de beste relaties gebotst wordt en dat dit soms goed is, heb je ook een machtsverhouding met de leerling. Jij beoordeelt hem of haar. En je zult er zorg voor moeten dragen dat er een veilig leer- en werkklimaat is, wat maakt dat je soms onpopulaire beslissingen moet nemen. 

Zelf ben ik erg reflectief en denk ik graag na over hoe ik om ga met leerlingen. Ik denk na over wat het mij brengt en ook wat er mis zou kunnen gaan. Na al die tijd is er één ding dat als een paal boven water staat: authenticiteit is belangrijk in contact met de student. Ik geef je hieronder vier redenen waarom dat volgens mij zo is.

1. Leerlingen prikken anders door je heen

Dit komt je vast bekend voor. Leerlingen voelen het aan als je niet jezelf bent. Ze voelen aan dat je gedrag niet correspondeert met hoe je eigenlijk bent. Dat maakt je moeilijk te peilen en dat maakt het onveilig. Iets wat je niet wil, want je wil een veilig leer- en werkklimaat.

2. Het kost minder energie

Stel je voor dat je 20 uur per week lesgeeft (de meeste docenten geven meer les dan dat) en dat je gedurende al deze uren een toneelstukje aan het opvoeren bent. Hoe vermoeiend is dat?! Toen ik net startte als docent vond ik het heel belangrijk wat men vond van hoe ik mijn lessen verzorgde. Voor mezelf had ik een aantal punten bedacht die ik belangrijk vond en die hanteerde ik. Althans, die probeerde ik (soms met zelfs weerstand vanuit mijn kant) te hanteren. Die punten waren grotendeels gebaseerd op een gemiddelde van wat belangrijk gevonden werd door mijn collega’s en van wat de schrijvers van mijn schoolboeken mij vertelden.

Vanaf het moment dat ik duidelijker wist wat mijn grenzen waren en hoe ik die graag wil aangeven, gaf me dat rust. Ik merkte dat de studenten dat ook gingen waarderen. Alsof zij eerder spreekwoordelijk gezien door mij heen prikten en aanvoelden dat ik eigenlijk niet achter mijn eigen verhaal stond op bepaalde momenten. Nu weet ik beter waar ik voor sta en kan ik dat ook op moeilijke momenten goed uitleggen. Waarom? Mijn grenzen liggen dichter bij mezelf, waardoor het gemakkelijk is om ze te uiten dan wanneer je oprakelt wat een schrijver ooit schreef in een theorieboek.

Dat ik nu beter weet wat mijn grenzen zijn (opgedaan uit de ervaringen die ik heb opgedaan voor de klas, de boeken die ik heb gelezen en de collega’s waarmee ik vaak genoeg heb gesproken over wisselende visies) geeft mij een grote verlichting in mijn werkzaamheden. Uiteindelijk zorgt die duidelijkheid voor mij dus ook voor een verlichting van mijn dag!

3. Je bent een goed rolmodel

We vragen veel van de leerling. Ze moeten kunnen reflecteren op hun gedrag en weten waar ze goed in zijn. Ze moeten zichzelf kunnen zijn, terwijl ze juist in de fase zitten waarin dat moeilijk is voor ze omdat ze hun identiteit nog aan het vormen zijn.

Het is dan prettig als er iemand voor de klas staat die zichzelf is. Iemand die zowel de positieve dingen als de negatieve dingen laat zien. Iemand die laat zien hoe je jezelf bent en hoe je terug kunt komen op dingen waar je niet tevreden over bent. Voorbeeldgedrag laat zien door eerlijk te zijn over dingen die je niet goed hebt aangepakt en hoe je dat anders had willen doen. Daarnaast is het ook fijn voor leerlingen om iemand voor de klas te zien die zichzelf is en vol passie voor de groep staat. Iemand die zijn/haar passie ook daadwerkelijk uitdraagt. Iemand die laat zien dat dat oké is en dat het enthousiasmeert.

Ik ben van mening dat als je als docent daarin een voorbeeld bent, dat het wat gemakkelijker wordt voor je studenten om dat ook te doen. Naast dat ze het dan kunnen leren door het van jou af te kijken, zorg je er ook voor dat de drempel een stuk lager is. Wat mij betreft mogen alle docenten onthouden dat ze een rolmodel zijn en daarbij hoort: Pratice what you preach.

Wie Blijven Leren al even volgt zal beamen dat ik vaak genoeg schrijf over wat ik lastig vind in mijn ontwikkeling. Ik geloof erin dat iedereen die leert moeilijkheden ervaart. Je bent namelijk bezig met het opdoen van nieuwe kennis en nieuwe vaardigheden. Alles wat nieuw is, voelt op het begin wat minder goed aan. Laat dat zien aan je leerlingen. Toon ze dat doorzetten uiteindelijk loont. Je leerlingen nemen dat wat gemakkelijker van je aan als ze jou ook zien knokken, toch?

4. Je maakt oprecht contact

Ik ben docent omgangskunde en misschien vind ik het daardoor extra belangrijk. Het zit misschien ook meer in mijn dna dan bij een andere docent, dat weet ik niet. Ik heb de indruk dat als je iemand oprecht kent en contact maakt, je iemand veel beter op weg kunt helpen.

Stel dat een leerling ongewenst gedrag laat zien in de les en ik weet dat hij of zij daarmee worstelt, dan kan ik die persoon daar gericht feedback op geven. Als iemand bepaalde doelen heeft in het leven of een passie, waar je alleen achter komt als je oprecht contact hebt, dan kan je iemand beter helpen met het maken van de juiste studiekeuze of om een bepaalde stage te zoeken.

In mijn beleving is oprecht contact een heel belangrijk onderdeel van ‘goed’ onderwijs. Als je van elkaar de juiste intenties voelt en als je van elkaar weet dat je er bent om je te ontwikkelen. Ik durf te delen dat ik twijfel over hoe iets gegaan is, vervolgens vraag ik mijn leerlingen om na te denken over hoe zij een vorm of een periode hebben ervaren. Ze mogen hun oprechte mening (zowel persoonlijk als anoniem) met mij delen. Dat levert mooie feedback op.

De oprechte feedback zorgt ervoor dat ik kan leren in interactie met mijn leerlingen, het zorgt er ook voor dat leerlingen kunnen delen waar zij mee zitten. Ook de leerlingen lopen tegen dingen aan. Ze durven gemakkelijker te delen als ook jij durft te delen.

Authentiek voor de klas staan, ziet er overal anders uit

Ik kan me voorstellen dat authentiek voor de klas staan telkens verschillend is. In het po, vo, mbo en hbo ziet dat er toch anders uit. Dat komt omdat er op sommige gebieden meer een appèl gedaan wordt op je docentgedrag. Soms is een zekere afstand bewaren goed, omdat je doelgroep niet sensitief genoeg is om om te gaan met meer nabijheid. 

Gaandeweg leer je vanzelf inschatten wat wel en niet kan. Wat mij erg helpt is om te metacommuniceren. Ik leg bijvoorbeeld uit waarom ik wat over mezelf vertel en wat het doel daarvan is. Ook geef ik het aan wat ik niet oké vind als iemand de afstand-nabijheid verkeerd inschat. 

Ik ben benieuwd wat jij van deze 4 redenen vindt. Herken je het? Denk je er ook zo over? Waarom wel of niet? Laat je me weten hoe je deze tips mee kunt nemen in jouw werkzame leven. Iedereen doet dat anders, dus vertel me vooral hoe jij dat doet. Daar kunnen we dan ook weer van leren!

Bekijk de bijbehorende video op YouTube

Onderdeel worden van de Blijven Leren community?

Door mij te volgen op sociale media en je gratis te abonneren in de sidebar, kan je deel uit blijven maken van de Blijven Leren community. Wil je meer dan dat? Ik verzorg workshops & inspiratiesessies en ik ontwikkel lesbrieven en content voor de vo en mbo-docent. Hier vind je meer informatie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *