Blended onderwijs door de inzet van blendit coaches

Blended learning Blijven Leren

Op het ROC Midden Nederland zijn verschillende Blendit coaches werkzaam. Hun taak is om het onderwijs meer “blended” te maken. Op basis van een plan begeleiden de coaches managers en docenten zodat digitale didactiek geïntegreerd raakt in het pedagogisch-didactisch handelen van alle docenten. Het gebruik van Blackboard als elektronische leeromgeving speelt daarin een belangrijke rol. De coaches werken verspreid over de 12 colleges en hebben uiteenlopende resultaten geboekt.

Om blended learning succesvol te kunnen implementeren moet je drie contextuele factoren in kaart brengen; strategie, cultuur en ondersteuning (Graham, Woodfiel & Harrison, 2012). Bij het ROC Midden Nederland zijn er dit jaar grote stappen gezet om dat te realiseren. Benieuwd naar wat blended learning is en wat de meerwaarde ervan is? Wil je meer te weten komen over good practices op het gebied van blended learning? Lees dan verder.

Sfeerimpressie bijeenkomst

Wat is blended learning?

Door de vooruitgang van technologie vervagen de grenzen tussen traditioneel contactonderwijs en digitaal leren meer en meer. Blended learning betreft alle vormen van leren die ondersteund worden door een doordachte combinatie van online of digitaal leren en face-to-face -leren. “Docenten staan garant voor de kwaliteit van het onderwijs. Zij zijn bij uitstek de inhoudelijke, pedagogische en didactische experts. Cruciaal hierbij is dat zij de inhoud op een gepaste wijze kunnen vertalen naar de studenten. Blended learning kan hiertoe een effectief hulpmiddel zijn maar impliceert vaak het herdenken van de eigen of vertrouwde onderwijsaanpak” (Bron: Vernieuwingen in de praktijk)

De meerwaarde van blended learning

Blended learning bereidt studenten voor op een leven lang leren in een digitale informatiemaatschappij. Ze worden geconfronteerd met digitale leeromgevingen waarbinnen ze de nodige zelfsturende competenties moeten aanwenden. Blended learning is dagelijks realiteit. (Bron: Vernieuwingen in de praktijk) Volgens Wilfred zijn de belangrijkste redenen om blended learning toe te passen de noodzaak om onderwijs meer te flexibiliseren en te personaliseren en de mogelijkheid om dankzij technologie een krachtige leeromgeving te realiseren.

Op uitnodiging van Kirsten Lyklama

Kirsten Lyklama nodigde mij uit voor “Blendit coaches in de Spotlights”. Deze bijeenkomst vond plaats op 22 juni 2017 bij het Creative College in Utrecht. De verschillende blendit coaches vertelden hier hun bevindingen van dit schooljaar. Wat mij betreft een mooi initiatief dat leidt tot kruisbestuiving. De coaches konden inspiratie opdoen door te zien hoe anderen hun rol hebben vervuld. Ik heb als docent kennis gemaakt met de coaches en ik heb nieuwe tools voorbij zien komen die ik in mijn les wil gaan uitproberen.

Vincent de Bijl – Directeur Onderwijs & Innovatie

Na een enthousiaste en duidelijke inleiding van Willem Nijmeijer, die aangaf hoe de avond zou gaan verlopen nam Vincent het woord. Hij sloot aan bij de doelstelling van de avond: “Vanavond vieren we een feestje, we kijken terug naar wat dit jaar met blendit coaches ons opgeleverd heeft”. Hij nodigde ons uit om niet alleen succesverhalen te delen, maar ook zeker dat moment waarop het niet lukte. Ook die momenten zijn interessant, daar leer je een hoop van.

Vincent lichtte toe dat coaches dit jaar met een hands-on werkwijze te werk zijn gegaan. Collega’s werden gecoacht on the job. Er is op elk college een expert aangesteld waar je naartoe kunt met je vragen. Die dag evalueerden we de digitale didactiek die toegepast is.

Kim Geurtjens en Gerie Haartman – Gezondheidszorg College Utrecht

Blended onderwijs Blijven LerenDe eerste presentatie werd gegeven door collega’s Kim en Gerie. Zij gaven aan dat bij hen al snel helder werd dat er een verschil zit tussen ICT en blended learning. Voor ondersteuning bij digitale systemen zoals Blackboard is een coördinator aangesteld. Kim en Gerie hebben zich gefocust op blended learning. Daarbij hadden zij verschillende uitgangspunten. “Wij leggen geen nadruk op wát de studenten leren maar op hóe de studenten leren, waardoor de focus op het leerproces komt”. Als stip op de horizon hadden zij klassikaal leren, online leren en leren op de werkplek.

Door middel van een scholingsplan, opgesteld uit onderzoek naar waar de vraag bij het college ligt, zijn ze aan de slag gegaan. De eerste stap was het creëren van een sjabloon voor Blackboard. Mark Teunissen, docent Nederlands en coördinator Blackboard van het Gezondheidszorg College heeft dit sjabloon vanuit didactisch uitgangspunt gemaakt. Door middel van dit sjabloon hanteren alle lesgroepen nu dezelfde structuur. Naast dat dit overzichtelijk is voor de student, wat het gemakkelijker maakt om informatie op te zoeken, levert het ook het gesprek op tussen collega’s. Collega’s werken met dezelfde cursus, waardoor ze elkaars werk zien en dus ook met elkaar in gesprek gaan over de inhoud.

Per lesweek staat uitgewerkt welke lesstof aangeboden wordt, wat lesdoelen zijn en wat het huiswerk is. Studenten die de les hebben gemist, kunnen zo gemakkelijk bij blijven. Het vergroot de regie van de student op zijn leerproces.

Kim en Gerie vervulden hun rol door middel van coaching on the job. Zij ondersteunden bij het invullen van de sjabloon en ook bij digitale tools die Blackboard biedt.

Kirsten Lyklama – Creative College & ICT College

Blended onderwijs Blijven LerenOpvallend aan het verhaal van Kirsten was dat zij alle digitale middelen naast zich neerlegde tijdens haar presentatie. Ze heeft het afgelopen jaar veel resultaten geboekt; online werkcolleges, een gestructureerde Blackboard-omgeving. Deze dag besteedde zij graag aandacht aan hoe men groeit en leert. Wat mij betreft een mooi uitgangspunt omdat je als blendit coach een verandering aanjaagt. Het is goed om stil te staan bij de manier waarop men die verandering graag zou willen oppakken. Zoals eerder beschreven impliceert blended learning vaak het herdenken van de eigen of vertrouwde onderwijsaanpak.

Kirsten stelde ons de vraag: “Hoe kunnen wij zorgen voor groei?” Zelf vertelde zij aan de hand van 3 succesmomenten wat daar wat haar betreft essentieel in is. Deze momenten, welke ze als columns heeft gedeeld met ons, zijn te lezen op het intranet van het ROC Midden Nederland.

De collega’s waarmee Kirsten werkte hebben allemaal hun eigen startpunt en hun eigen manier van leren. Kirsten gaf vertrouwen, bleef in contact, ze gaf ruimte en tijd, bood uitdaging, zette knowhow in, ‘triggerde’ eigenaarschap, sloot aan bij passie en enthousiasme, had oog voor creativiteit en doorzettingsvermogen. Daarmee behaalde ze samen met haar collega’s mooie successen.

Een collega maakte een handleiding voor de dagboek-tool in Blackboard, terwijl hij Blackboard nog niet zo goed kende. Een collega waarmee zij op gelijkwaardig niveau kan sparren heeft een mooie bijdrage geleverd aan webcolleges. De derde collega die Kirsten noemde, die niet erg ict-vaardig is maar wel enthousiast, creatief en vol doorzettingsvermogen, heeft feedback ingesproken via Kaltura.

Zelf ook experimenteren

Wat ik zo mooi vind, is dat Kirsten benoemde zelf ook te leren als blendit coach. Zo heeft ze geëxperimenteerd met het maken van podcasts. Ze krijgt daar energie van en het zorgt voor plezier in haar werk.

Terwijl ze haar verhaal deed was het muisstil en achteraf betrok ze de groep erbij om in gesprek te gaan over het thema. Kirsten vertelde: “Zelf kan ik mij in de rol van coach uitleven en me enorm ontwikkelen. Daar ben ik dankbaar voor. Ik mag nieuwe dingen uitproberen, leer iedere dag van mijn collega’s en van onze studenten en mag hen tegelijkertijd ook een spiegel voorhouden en hen ook veel leren. Ik wens ons ROC dat we allemaal aan het groeien slaan. Dat we ook al is dat met horten en stoten elkaar durven te laten leren. Daar zit namelijk de positieve energie. Ik geloof erin dat als we ons allemaal ontwikkelen en daarmee met elkaar een lerende organisatie worden, dat we de beste ondersteuning en spiegel zijn voor onze studenten. Dat wens ik ons, onze collega’s en vooral onze studenten toe. Dat ROCMN een plek is waar geleerd mag, kan en moet worden”.

Willem Nijmeijer en Marlies van Uden – Business and Administration College Utrecht

Blended onderwijs Blijven LerenOok Willem en Marlies zijn gestart met het reorganiseren van de Blackboard-omgeving. Zij wilden een duidelijk onderscheid tussen organisaties, cursussen en werkhouding. Hiervoor is een sjabloon ontwikkeld met kleuren die het onderscheid benadrukken.

Ze gaven aan dat een groot voordeel van een goed georganiseerde Blackboard-omgeving is dat er voorheen een probleem was als een docent wegging. Dan was ook de content weg. Nu is dat niet meer zo en kan de cursus gemakkelijk worden gekopieerd wat ook tijd scheelt.

Er werden drie filmpjes getoond van collega’s die de meerwaarde aangeven van digitaal werken. Een belangrijke good practice komt van een docent die lesgeeft aan BBL-studenten. De studenten zijn één dag per week op school, deze dag wil de docent graag zo effectief mogelijk inzetten. Door middel van Socrative laat de docent zijn studenten in het weekend toetsjes maken. Hij leert veel van de informatie die hij daaruit haalt. Zo kan hij beter inspelen op de leerbehoefte en kent hij het niveau.

Opvallend aan het verhaal van Willem en Marlies was dat zij op het college ook vanuit het management grote steun ervaren. Zij geven aan dat er in de beoordelingscyclus (performance cyclus) aandacht wordt besteed aan de digitale middelen. Zo wordt bijvoorbeeld gepolst of iemand zijn cursus in orde heeft en als dat niet zo is wordt gevraagd hoe dat komt. Ik denk dat deze aandacht vanuit het management laat zien dat blended learning belangrijk gevonden wordt.

Margriet Wassing houdt zich bezig met het Sola-project. Hierin bekijkt zij je onderwijskundig programma, ze checkt wat nog niet blended is en ze geeft je tips.

Willem en Marlies benadrukten hoe belangrijk het is om een kort lijntje te hebben tussen de onderwijsontwikkelaars en blendit coaches. Beiden hebben namelijk te maken met de manier waarop je onderwijs vormgeeft.

Jos Zonneveld – Veiligheid en Defensie & Tech College Nieuwegein

Blended onderwijs Blijven LerenJos nam ons mee in zijn zoektocht naar het vervullen van zijn rol. Al snel merkte ik op hoe handig hij is met het Smartboard. Met gemak sleepte hij wat dingen heen en weer en gebruikte hij het Smartboard interactief. Hij liet in elk geval zien dat het meer is dan een scherm waarop je een Powerpoint laat zien.

Toen hij startte als blendit coach stelde hij zichzelf de vraag: Waar is behoefte aan en hoe gaan we met zaken om? Zijn startpunt was om te gaan kijken naar Blackboard. Hij heeft gecheckt wat er allemaal al is als het gaat om digitaal leren en structuur. Al gauw ontdekte hij dat het systeem van Blackboard ineffectief werd gebruikt. De oplossing was naar zijn idee een sjabloon voor structuur.

In de uitvoering wordt ook daadwerkelijk gecheckt of collega’s de structuur hanteren. Het wordt als belangrijk gezien en het is de moeite waard om elkaar erop aan te spreken als het niet gebeurt. Daarnaast heeft Jos een leerpad met materiaal en filmpjes gemaakt zodat collega’s op hun gemak kunnen zien hoe ze bepaalde dingen aanpakken. Ter illustratie liet hij een filmpje zien dat zeer technisch is. Al snel wordt helder dat het een meerwaarde is voor de student om de filmpjes thuis terug te kunnen kijken.

Jos gaf ons als kritische noot mee: “Bekijk wel of materiaal het doel dient”. Het is niet de bedoeling dat er filmpjes in komen te staan, “omdat het nog ontbreekt in de cursus”. Het probleem dat hij ervaart is dat er weinig tijd is om als docent serieus aan de slag te gaan met digitale didactiek. Zoals hij zegt: “De Powerpoint is heilig”. Het heeft op zijn college bijgedragen aan de ontwikkeling dat er tijd is vrijgemaakt waarin hij naast collega’s kon gaan zitten en kon ondersteunen bij het ontwikkelen van digitale lessen.

Daarnaast gaf Jos aan dat studenten enthousiast zijn. De filmpjes die gemaakt worden bij het vak sport worden goed bekeken. Door contact te leggen hierover, maak je het nog waardevoller. Dat kan je doen door een vraag te stellen in het filmpje en daar later nog op terug te komen in de les.

Marc Visscher – Sport College Utrecht

Blended onderwijs Blijven LerenDe doelstelling van Marc bij het Sport College was om instructiefilmpjes te maken, digitaal te toetsen en tools te onderzoeken voor telefoon gebruik. Hij legde uit dat het onderwerp van gesprek is bij hen op het college of de telefoons nu wel of niet mogen worden gebruikt in de les. Het inzetten van digitale didactiek waarbij ze hun telefoon mogen gebruiken wordt dan ook voldoende besproken. Is dat iets wat je dan kunt doen?

Marc heeft onderzoek gedaan binnen het college om te zien hoe de tools waarop hij heeft ingezet binnen het college worden ervaren. Ook heeft hij gecheckt of collega’s inmiddels al meer bezig zijn met digitale didactiek. En vervolgens of ze zichzelf nu wat meer vaardig vinden dan eerst. Opvallend was dat studenten hierin milder leken te zijn dan de collega’s zelf. Ook was een belangrijk item dat de studenten het als positief ervaren om toetsen digitaal te maken. Een voordeel is namelijk dat ze direct feedback krijgen, het cijfer is na het maken van de toets bekend.

Tijdens deze presentatie leerde ik een nieuwe tool kennen, namelijk Blendspace. Blendspace is een platform waarmee lessen ontworpen en gepresteerd kunnen worden. Met een paar klikken kan je Youtube filmpjes toevoegen, foto’s en paatjes vanaf je computer uploaden en zelfs quizzen toevoegen. Meer informatie kan je vinden via de volgende link.

Blijf in gesprek met collega’s

Als enthousiaste docent met een intrinsieke motivatie voor leren, kan ik genieten van bijeenkomsten zoals die van de blendit coaches. Ook vind ik het tof dat collega’s elkaar ondersteunen zodat het gemeenschappelijke doel, goed onderwijs verzorgen, wordt behaald. Wat ik zo mooi vond om te zien, is dat mijn collega’s stuk voor stuk enthousiast vertelden over de successen die ze hebben behaald. En bij elke collega proefde ik dat ze nu lekker bezig zijn en dat ze uit kijken naar komend schooljaar waarin ze verder kunnen gaan ontdekken wat er mogelijk is om het onderwijs nog meer blended te maken. Die energie houd ik vast. Ik hoop dat alle collega’s die dit lezen (weer) eens in gesprek gaan met een blendit coach om te kijken wat er voor hen mogelijk is.

Kirsten wil ik hartelijk danken voor de uitnodiging. Haar woorden sluiten aan bij mijn visie. Laten we een organisatie zijn waar geleerd mag, kan en moet worden. Zo zijn we een mooie spiegel voor onze studenten.

Ben jij bekend met blended learning? Op welke manier maak jij jouw onderwijs blended? Wat houd jou tegen om aan de slag te gaan met blended learning? Welke tools kan jij ons aanraden? Heb jij het artikel over Flipping the classroom al gelezen op Blijven Leren? Laat het ons weten in de reacties.

Ervaringen Jorrit Beerens en Richard Molenschot

Zoals ik vertelde heeft Kirsten ook twee podcasts opgenomen waarin gedeeld wordt wat het project blendit coach Jorrit en Richard heeft opgeleverd. Beluister hier de podcasts.

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *