Hoe een MOOC kan bijdragen aan mentale gezondheidsgeletterdheid

MOOC Blijven Leren

Mental Health Literacy (MHL) betekent in het Nederlands ‘mentale gezondheidsgeletterdheid’.
Daarbij zou je kunnen denken aan geletterdheid in het algemeen, in de zin van dat je kunt lezen en schrijven. Dit is niet waar het bij ‘mental health literacy’ oftewel MHL omdraait. Het omvat de volgende drie aspecten. Ten eerste, kennis over mentale stoornissen en mentale gezondheid. Daarbij draait het ook om jouw houding ten opzichte van mentale stoornissen. Verder hoort het efficiënt hulp zoeken ook bij de mentale gezondheidsgeletterdheid. 

In dit artikel licht Yvonne Zijlstra toe wat voor rol een MOOC (Massive Open Online Course) kan hebben in de bijdrage aan mentale gezondheidsgeletterdheid. De belangrijkste en relevantste bevindingen uit haar scriptie voor de bacheloropleiding ‘Pedagogische Wetenschappen’ worden besproken. Yvonne: ‘Ik heb dit onderwerp onderzocht vanuit de rol van een student. Tijdens mijn onderzoekstage bij TRAILS hoorde ik van deze MOOC en het trok gelijk mijn interesse, omdat de cursus over diverse psychische problemen gaat wat mij vanuit orthopedagogisch oogpunt aanspreekt. Daarnaast is een MOOC gebaseerd op verschillende onderwijskundige theorieën wat ook meteen mijn belangstelling trok. De combinatie van deze onderwerpen maakte het uitdagend waardoor ik met plezier aan mijn scriptie heb gewerkt’.

Voor het lezen van dit artikel is het aan te raden om eerst dit YouTube-filmpje te bekijken waar de cursus kort wordt toegelicht.

Wat is een MOOC?

Er worden door adolescenten en volwassen verschillende bronnen gebruikt om hun mentale gezondheidsgeletterdheid te verhogen. Een nieuwe bron zou de nieuw ontwikkelde MOOC ‘Jongeren en hun psychische gezondheid’ kunnen zijn. MOOC staat voor Massive Open Online Course; een online cursus waarvoor iedereen zich mag inschrijven. Deelname hieraan is gratis. De  MOOC waar ik nu over schrijf is gepromoot via social media kanalen van TRAILS en is onder de aandacht gebracht bij middelbare scholen in de omgeving van Groningen.

De aanleiding van deze MOOC

De aanleiding om deze MOOC op te zetten waren diverse TRAILS-onderzoeken en het hoge percentage psychische problemen onder jongeren. Hierbij is de hypothese dat de MOOC een potentiële bron van mentale gezondheidsgeletterdheid zou kunnen zijn, zodat dit bij jongeren verhoogd kan worden. In de MOOC kunnen zij meer kennis opdoen over mentale gezondheid en mentale stoornissen, bijvoorbeeld over de oorzaken van een eetstoornis. Meer kennis zou kunnen leiden tot een positievere houding ten opzichte van psychische problemen. Verder zou de MOOC kunnen bijdragen aan het efficiënter zoeken van hulp, waardoor het percentage psychische problemen afneemt. Hierbij draait het er om of je signalen van mensen om je heen kunt herkennen en hun adviseert om hulp te zoeken. Een voorbeeld hiervan uit de MOOC is het filmpje over hulp zoeken bij een eetstoornis.

De componenten uit de MHL (mentale gezondheidsgeletterdheid)

Is de kennis van de MOOC-deelnemers veranderd of verbeterd?

Om te bepalen of de kennis van MOOC-deelnemers is veranderd of verbeterd met betrekking tot mentale gezondheidsgeletterdheid, is er een inhoudsanalyse van de opmerkingen in de MOOC uitgevoerd. Het eerder uitgevoerde literatuuronderzoek diende daarbij als basis voor een codeboom. In de opmerkingen zijn er drie onderwerpen naar voren gekomen: kennis met betrekking tot mentale gezondheidsgeletterdheid, verandering/verbetering van kennis en leren door discussie.

Leren door discussie is een manier om kennis op te doen met betrekking tot het onderwerp. Dit kan plaats vinden door op elkaar te reageren of elkaar aan te vullen. Wanneer opmerkingen worden vergeleken en daar commentaar op wordt gegeven is dit ook een vorm van leren door discussie.

Manieren om het resultaat te meten in de MOOC

Verder zijn er nog een aantal middelen die bijdragen zouden kunnen hebben aan mentale gezondheidsgeletterdheid. Zo was de woordenwolk in de subsectie van psychische problemen een didactisch middel waar in de opmerkingen naar werd gerefereerd. Een aantal opmerkingen duiden daarbij ook op verbetering van kennis.

Ook is er uit een aantal opmerkingen af te leiden dat kennis veranderd zou kunnen zijn door het lezen van een bepaalde bron. In het antwoord wordt er verwezen naar websites, literatuur of artikelen. Ten slotte wordt er in een paar opmerkingen gerefereerd naar de cursusinhoud en wordt het antwoord met het geleerde in verband gebracht.

MOOC mentale gezondheidsgeletterdheid
Voorbeeld woordenwolk MOOC

Hoe kan deze MOOC nog sterker worden neergezet?

De onderwerpen die naar voren zijn gekomen kunnen helpen om te begrijpen wat MOOC-deelnemers hebben bediscussieert rondom mentale gezondheidsgeletterdheid. Hierbij kan er een vergelijking worden gemaakt met de leerdoelen. Om deze kennis nog specifieker in kaart te brengen zou er aan de opmerkingen een tag kunnen worden gegeven, bijvoorbeeld: ‘mee eens’, ‘mee oneens’, ‘vraag’ of ‘oplossing’. Hierdoor wordt de discussie gestructureerder vormgegeven en kan de bijdrage van een MOOC aan mentale gezondheidsgeletterdheid specifieker in kaart worden gebracht.

Verder zou het waardevol kunnen zijn om deze MOOC in de mentorles/leefstijlles in te zetten waarbij het een vrijblijvend onderdeel van het curriculum zou kunnen worden op een middelbare school. De leerkracht kan zelf kiezen wanneer welke thema’s besproken worden en specifieke thema’s uitkiezen. Het is aan te bevelen om onderzoeken hoe een MOOC ingezet kan worden en welke handvaten leerkrachten in het middelbare onderwijs nodig hebben om hiermee aan de slag te gaan.

Hoe behandel jij thema’s in je les die te maken hebben met mentale gezondheidsgeletterdheid? Kan een online cursus daar wat jou betreft aan bijdragen? Welke kansen zie je voor jouw school na het lezen van dit artikel op het gebied van mentale gezondheidsgeletterdheid en het gebruik van MOOC’s?

Onderdeel worden van de Blijven Leren community?

Door mij te volgen op sociale media en je gratis te abonneren in de sidebar, kan je deel uit blijven maken van de Blijven Leren community. Wil je meer dan dat? Ik ontwikkel lesbrieven en content voor de vo en mbo-docent. Hier vind je meer informatie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *