Lezen, weten en niet vergeten in 8 stappen

Lezen, weten en niet vergeten

Tegenwoordig is bijna iedereen kennisverwerker. Je wordt betaald om vragen te beantwoorden, je mening of advies te geven, een probleem op te lossen, een keuze te maken of om anderen te informeren. Om dit goed te kunnen doen, moet je eerst zelf informatie kunnen opnemen en analyseren.

Is het voor jou herkenbaar dat je bij het lezen van een pagina halverwege alweer kwijt bent waar het over gaat? Vind je het lastig om in een tijd waarin er van alle kanten informatie op je afkomt, de focus te vinden om deze informatie juist te verwerken? Lees dan verder! 

Het probleem

Mark Tigchelaar is schrijver van het boek lezen, weten en niet vergeten. Mark is het opgevallen dat het opnemen, verwerken en reproduceren vrijwel niemand van een leien dakje gaat. Het gevolg is dat veel mensen informatie maar half lezen of zelfs volledig negeren. Daarnaast is concentratie ook een groot probleem. Tegenwoordig lezen we ook veel van beeldschermen af, waarvan gebleken is dat het leidt tot 30% aan productiviteitsverlies. Dat komt omdat de ogen vermoeid raken door de lichtbron. Ook mis je oriëntatiepunten (de plek waarop tekst op een pagina staat) tijdens het lezen omdat je die digitaal veel minder hebt dan op papier.

De UseClark-methode

Mark bespreekt in zijn boek de UseClark-methode. Het toepassen van de methode levert de volgende resultaten op:

  • Je bent veel geconcentreerder en kunt je beter afsluiten voor omgevingsruis;
  • Je kunt sneller en nauwkeuriger informatie opnemen en analyseren;
  • Je kunt informatie beter en langer onthouden;
  • Het kost je veel minder energie om informatie te verwerken.

Informatie verwerkenDe methode bestaat uit 8 overkoepelende breinprincipes, bestaande uit verschillende technieken. De methode is zo geschreven dat je deze technieken zelf kunt invullen, zodat je er een eigen methode van maakt die voor jou werkt.

Met de methode zorg je ervoor dat stappen die betrekking hebben op informatieverwerking effectiever en makkelijker worden doorlopen.  Hierbij een uitwerking van de 8 breinprincipes:

Het is allemaal een methode

Je kunt ineffectieve en effectieve methodes gebruiken om iets te onthouden. Dat geldt niet alleen voor het geheugen maar ook voor andere cognitieve taken. Lees verder als je wilt weten wat effectieve technieken zijn.
    

Vul de leegte op

Concentratie is de basisvoorwaarde om informatie snel en accuraat op te nemen, te verwerken en te onthouden.Een gebrek aan concentratie is te herleiden tot 3 verschillende afleiders:

  • De interne afleider (afleidende gedachten);
  • De externe afleider (telefoon, pop-ups in de mail en collega’s);
  • De inhoudelijke afleider (in gedachten in discussie gaan met de schrijver/spreker).

Je hersenen kunnen tussen de 800 en 1400 woorden per minuut verwerken. Ons leestempo ligt gemiddeld op 200 woorden per minuut. Je hebt dus veel tijd om met andere dingen bezig te zijn terwijl je leest. Er is veel ruimte om afgeleid te raken.

Tip 1: Vul de leegte op door sneller te lezen. Het voorkomt dat je afdwaalt. Ook raak je zo in een diepere concentratie, wat leidt tot een beter tekstbegrip. Als je de tekst goed begrijpt, onthoud je de informatie beter. Hoe lees je een stuk sneller? Gebruik een pen. Zo kan je je ogen op een efficiënte manier over het papier begeleiden. Bij het luisteren kan Doodling helpen. Dat is het maken van tekeningetjes terwijl je luistert. En voor de spreker? Probeer eens iets sneller te praten als de aandacht van je publiek verslapt.

Omarm Single Tasking

Multitasking vertraagt de effectiviteit. Dat is uit een vergelijkende studie van meer dan 600 wetenschappers naar voren gekomen. Ook ‘task switching’ heeft een negatief effect. Multitasking houdt in dat je meerdere dingen tegelijk wilt doen. Een voorbeeld van Task Switching is dat je het lezen afbreekt door tussendoor samen te vatten.

Tip 2: Lees in blokken en vat samen na het blok.Het is belangrijk om je te realiseren dat als je iets leert of als je iets wilt onthouden, er een nieuwe verbinding ontstaat in de hersenen. Die is op het begin zwak. Als je van taak wisselt, wordt dit ‘consolidatieproces’ onderbroken. Dan verdwijnen de nieuwe verbindingen.

Tijdens het luisteren is het goed om je te beseffen dat je nooit snel genoeg kunt meeschrijven met de spreker. Het Task Switching zorgt er ook voor dat je informatie minder goed op slaat. Dus schrijf alleen de kernwoorden van de spreker op. Daarna is het wel belangrijk om de notulen meteen uit te werken, anders ben je het vergeten.

VerbindInformatie verwerken

Het brein wil informatie verbinden. Je hersenen doen dat op verschillende manieren.
Namelijk door informatie te relateren aan eerder opgedane kennis, door te kijken naar het totaalplaatje en door informatie te structureren.

Eerder opgedane kennis
Tip 3: Voorkennis activeren. Door na te gaan wat je al over een thema weet, activeer je de hersencellen die gerelateerde informatie bevatten. Dat helpt bij de informatieverwerking. De informatie kan zo gemakkelijker blijven hangen.

Groter plaatje
Tip 4: Besteed aandacht aan het grotere geheel, de context, dan vallen de losse onderdelen/elementen beter op z’n plek. Zie leren als een puzzel. Je lost een puzzel gemakkelijker op als je weet waar je naar toe werkt.

Het kan ook helpen om een preview te doen. Dat houdt in dat je globaal bekijkt waar de tekst over gaat, voordat je deze inhoudelijk gaat lezen. Zo worden je voorkennis en de hersencellen die je gebruikt voor de informatieverwerking alvast geactiveerd.

Informatie structureren
Een manier om informatie te structureren is het loci-systeem. Hierbij onthoud je informatie door het te linken aan meubels of andere zaken in je kamer. Het is een manier om informatie te koppelen aan eerder opgedane kennis.

Mindmaps helpen goed om informatie te structureren, overzicht te geven en informatie te verbinden. De voordelen van mindmaps zijn:

  • Je leert hoofd- en bijzaken onderscheiden en verbindingen te zien;
  • Je gebruik kernwoorden en dat zorgt ervoor dat je de spreker beter kunt blijven volgen of dat je minder snel afgeleid raakt tijdens het lezen;
  • Het werkt associatief, nieuwe ideeën worden gestimuleerd.Eerder legde ik uit hoe je zelf een mindmap kunt maken.

Onze hersenen willen actief betrokken zijn

Hoe actiever je hersenen zijn tijdens de informatieoverdracht, hoe sneller het opnemen van informatie zal gaan. Manieren om je hersenen actief te betrekken zijn:

  • Leg nieuwe informatie aan iemand anders uit, zo moet je de informatie verwerken voordat je deze uit legt;
  • Schrijf iets in eigen woorden op, zo koppel je nieuwe informatie aan bestaande kennis;
  • Bedenk vragen. Zo krijg je een hogere concentratie, je legt verbanden met je voorkennis en je hersenen zijn actief betrokken;
  • Generale repetitie. Na het lezen schrijf je de kern op, zodat je meteen weet of je het goed hebt onthouden. Actief ophalen van informatie leidt tot ‘diepere geheugen sporen’.

Beelden zijn de taal van ons geheugen

Een derde van de hersencapaciteit wordt in beslag genomen door het verwerken van visuele Informatie verwerkeninformatie. Voor iedereen geldt dat beelden het sterkst worden opgeslagen. Hoe kan je dit inzetten tijdens informatieverwerking? Dat kan je bijvoorbeeld doen door bij het onthouden van namen een koppeling te maken met een beeld. Een voorbeeld is: Mark, marker, stift.

Bij het onthouden van getallen kan je dat doen door te kijken naar de vorm waar het op lijkt. Voorbeelden zijn: 1 is een kaars, 2 is een zwaan, 3 zijn handboeien et cetera.

Ook tekeningen helpen bij het onthouden. Informatie wordt door je hersenen ‘automatisch’ gekoppeld aan de tekening die erbij staat. Je versterkt het neurale netwerk rondom de informatie door afbeeldingen te plaatsen bij tekst. Bij een samenvatting, een presentatie of een andere vorm om informatie te weergeven, helpen de beelden je om de informatie op te halen.
Artikel: Lezen, weten en niet vergeten

Creativiteit

Het inzetten van creativiteit is een belangrijke manier om informatie veel beter op te slaan in ons geheugen. Eerder schreef ik al een artikel over creativiteit in het onderwijs. Om iets op te laten vallen, geldt dat informatie eruit moet springen.

Tip 5: Maak gekke koppelingen tussen informatie, want die onthoud je. Maak hierbij gebruik van humor. Een voorbeeld is dat je een gekke striptekening maakt om theorie te onthouden. Denk aan het gevolg aangeven van een slechte voorlichting of een verhaal waarin je verschillende vormen van voorlichten uitvergroot weergeeft met een humoristische inslag.

Het is hiervoor wel belangrijk om ‘parate kennis’ te hebben. De kennis moet aanwezig zijn. Je moet namelijk bestaande elementen met elkaar kunnen verbinden.

Uit onderzoek blijkt dat iedereen creativiteit kan opwekken. Vaak ben je het meest creatief op momenten waarop je het minst alert bent. Dat komt omdat je dan niet belemmerd wordt door logisch redeneren.

Je kunt creativiteit bevorderen door te gaan lopen of door gebruik te maken van een rommelige omgeving. Een nadeel is wel dat een rommelige omgeving kan leiden tot 12% minder concentratie. Ook kan je creativiteit bevorderen door ideeën niet zomaar als nutteloos te bestempelen.

Leer niet te veel

Te veel informatie op willen doen of te vaak dingen willen ‘ophalen’ zorgt voor zwakkere verbindingen. Het is dan ook goed om te beseffen dat je tekstbegrip met 37% daalt als je langer dan 60 minuten leest. Je zult dan ook sneller afgeleid raken. Denk even terug aan de drie afleiders die eerder genoemd zijn.

Tip 6: Lees in korte blokken van maximaal 55 minuten. Creëer ook een moment waarop je 20 minuten niet of nauwelijks wordt gestoord. Als het gaat om productief werken is het ook belangrijk om de meerwaarde van pauzeren niet te onderschatten.
Artikel: Lezen, weten en niet vergeten
Gespreid leren
Als je goed gespreid leert, heb je letterlijk 30% minder tijd nodig dan wanneer je dat niet doet om informatie goed op te slaan in je geheugen. Voordelen van gespreid leren zijn dat je een goede concentratie hebt, je informatie beter verwerkt en dat het ‘consolideringsproces’ niet wordt belemmerd.

Gespreid herhalen
Informatie verwerkenJe zult meer onthouden als je gespreid herhaald dan wanneer je op het laatst alles nog eens herhaald. Herhalen doe je zoals besproken op een actieve manier. Je haalt dus zelf je kennis op. Je schrijft uit het hoofd op wat je weet over een onderwerp.

Notities en samenvattingen
Hoe minder je opschrijft, hoe meer je onthoudt. Wat laat je dan zoal weg? Je schrijft geen voorkennis op. Wat schrijf je wel op? De zelfstandig naamwoorden. Deze geven de meeste informatie.

Meer informatie

Voor meer informatie wil ik je zeker adviseren om het boek ‘Lezen, weten en niet vergeten’ te lezen van Mark Tigchelaar. Daarnaast kan je naar de website www.useclark.com gaan voor meer informatie over de methode.

Was je bekend met deze technieken om informatie sneller te verwerken? Wat neem jij mee uit deze tips voor jouw ontwikkeling? Welke methode werkt voor jou goed om je concentratie vast te houden?

De afbeeldingen in dit artikel komen uit ‘Lezen, weten en niet vergeten’.

Onderdeel worden van de Blijven Leren community?

Door mij te volgen op sociale media en onderdeel te worden van de besloten groep kan je deel uit blijven maken van de Blijven Leren community. Wil je meer dan dat? Ik verzorg inspiratiesessies en ontwikkel online cursussen. Daarnaast ontwikkel ik lesbrieven en content voor de vo en mbo-docent en bied ik coaching- en advies bij pedagogisch-didactische vraagstukken. Hier vind je meer informatie over mijn diensten en samenwerken.

 

2 reacties

  1. Ashray Beantwoorden

    Er wordt gesproken over het maken van tekeningen, omdat je dan ‘iets’ wat je wil leren, beter kunt onthouden. Hetgeen dat je tekent, moet dat per se gerelateerd zijn aan je theorie dat je wil leren? Of is ‘een’ tekening op zichzelf al voldoende, terwijl er geen directe associaties zijn.

    • Shauna Beantwoorden

      Hoi Ashray, dat is een goede vraag van je! Het gaat erom dat je beelden beter kunt onthouden, zeker als je daar associaties bij hebt. Dus het antwoord op je vraag is dat je informatie sterker zult onthouden als de afbeelding een relatie heeft met de info. Daarnaast is het ook zo dat je door te tekenen jezelf beter kunt focussen, waardoor je weer beter informatie opslaat. Die tekeningen hoeven geen relatie te hebben maar dan zit het hem in het focussen. Dat is vaak zo bij luisteren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *