Peer Support vanuit pedagogisch en didactisch oogpunt bekeken

In Finland, Engeland en de VS werd al eerder gebruik gemaakt van Peer Support. De laatste jaren worden ook in Nederland initiatieven genomen om Peer Support te integreren in ons onderwijs. Het accent ligt hier niet op het ‘naast elkaar’ maar ‘met elkaar’ leven. Het gaat om een georganiseerd systeem dat inzet op de latente mogelijkheden van jongeren om sociaal te functioneren en elkaar te helpen.l van b

“Er zijn verschillende rollen binnen Peer Support wat maakt dat er meerdere mogelijkheden zijn voor de studenten/peers om competenties te ontwikkelen en een bijdrage te leveren aan de organisatie”.

Verschillende vormen van Peer Support

Er zijn verschillende manieren waarop jongeren elkaar kunnen ondersteunen:

  • Peer coaches: hulp op het gebied van het maken van keuzes voor een vervolgopleiding en leider bij het organiseren van activiteiten binnen de school;
  • Peer leaders: hulp op het gebied van de overgang naar een volgende school;
  • Peer tutors: hulp op het gebied van kennisoverdracht, hulp bij het leren en uitvoeren van studietaken (ook huiswerk) en werkzaamheden op school;
  • Peer mentoren: hulp op het gebied van socialisering en individuatie met als doel om het sociaal functioneren en het welzijn van de medeleerling te verbeteren en hem te ondersteunen bij het ontwikkelen van de juiste studiemotivatie en studiehouding. Daarnaast kan er hulp geboden worden op het gebied van ondersteuning van leerlingen met een handicap of een ernstig probleem. Hierin is de peer een raadgever en rolmodel.

Het belang van Peer Support binnen de organisatie

Een goed werkend systeem van Peer Support heeft voordelen voor de studenten, voor de school en voor de samenlevingArtikel van blijvenleren.net

Het is vanuit onderwijskundig opzicht een meerwaarde
Voor de leerlingen is het prettig om een peer te hebben omdat de peer dicht aansluit bij hun belevingswereld. Het is in die zin ook een kwaliteitsverbetering omdat de peer weet waar de leerlingen behoefte aan hebben. Voor de peer zelf is het een veilige situatie om in te oefenen. Ook is het interessant voor hen, omdat ze vanuit hun rol een formele rol hebben binnen de school. Uit onderzoek blijkt dat leerlingen een voorbeeldfunctie aantrekkelijk vinden. Peer Support past daarnaast bij de participatiemaatschappij waarin de peers verantwoordelijkheid nemen. Ook sluit het aan bij het sociaal-constructivisme, waarin kennis wordt opgebouwd en gebruikt als gereedschap om samen met anderen te komen tot het oplossen van problemen. Peer Support bevordert het verantwoordelijkheidsgevoel, de eigenwaarde, de sociabiliteit, zelfstandigheid en integriteit van de leerlingen. Allemaal kwaliteiten waaraan steeds meer belang wordt gehecht als het gaat om werknemerschap en burgerschap.

Er wordt aandacht besteed aan twee punten die bekend staan als oorzaken van VSV
Dit zijn een schoolklimaat met weinig positieve aandacht voor probleemleerlingen en het feit dat de leerlingen vaak de zin van de opleiding niet inzien voor hen persoonlijk en in maatschappelijk opzicht.

De gemeenschapszin neemt toe
De betrokken leerlingen leren van elkaar. Ze verwerven kennis en vaardigheden door zowel het geven als ontvangen van hulp en steun. Het gevoel anderen te kunnen helpen en iets te kunnen betekenen kan daarnaast een positieve invloed hebben op het zelfvertrouwen en het verantwoordelijkheidsgevoel. Er ontstaat een klimaat waar onderling respect en zorg voor elkaar is.  In dit klimaat is het beter leren en beter werken.

Een positieve bijdrage aan de schoolcultuur
Nieuwe leerlingen voelen zich sneller op hun gemak op hun nieuwe school als zij ondersteuning krijgen van een ouderejaars. Er zijn goede resultaten geboekt met Peer Support als instrument bij het voorkomen en bestrijden van pesten. In dit licht kan de rol van de peer tutor bijdragen aan een schoolcultuur waarin jongeren elkaar helpen en voor elkaar zorgen.

Peer coachingscafé

Color Kitchen Utrecht
Afbeelding Color Kitchen Utrecht

Onlangs heb ik in de Color Kitchen een Peer coachingscafé meegemaakt waarbij initiatieven op het gebied van Peer Support werden gedeeld. Een voorbeeld is dat het systeem wordt ingezet om jongeren de drempel over te helpen om eens mee te kijken op het mbo. Zo kunnen vanaf 2016-2017 vmbo TL-leerlingen een dag meelopen op de stageplek van een Peer. Ook wordt er gebruik gemaakt van Peers bij de begeleiding van eerstejaars projecten, het leiden van intervisie, het schrijven van een nieuw Peer-project, ter ondersteuning van het stagelopen en het solliciteren. Peers hebben een rol tijdens de openavonden, welkoms-dagen en doe-dagen en bij de organisatie van evenementen college-breed.

Binnen het ROC Midden Nederland worden er vanuit verschillende colleges initiatieven georganiseerd om studenten mooie leerervaringen te bieden vanuit hun rol als Peer. Deze vormen zijn allemaal goed georganiseerd. De Peers krijgen naast de benodigde training ook begeleiding en als bewijs van deelname een certificaat.

“Studenten bied je mooie leerervaringen door een goede organisatie. De Peers krijgen naast de benodigde training ook begeleiding en als bewijs van deelname een certificaat”.

Trainingen

Er zijn verschillende trainingen, toegespitst op de beginsituatie van de Peer. Er zitten verschillen in de trainingen die worden aangeboden bij een sociale opleiding, waarbij begeleidingsvaardigheden meer in het DNA zitten en de trainingen op een andere opleiding. Globaal gezien hebben de trainingen de volgende uitgangspunten:

  • Onderzoeken welke instrumenten je kan gebruiken in je rol als Peer;
  • Bekijken welke instrumenten een student al in huis heeft;
  • Onderzoeken hoe dit instrumentarium kan worden uitgebreid;
  • Aandacht voor de morele ontwikkeling. Welke waarden en normen vind jij belangrijk?

Een voorbeeld van Peer Support in de Beroepspraktijkvorming

Bij het Albeda College hebben ze een DIP (Deelnemers Informatie Punt) bij de afdeling Sociaal Maatschappelijke Dienstverlening. Bij dit concept lopen studenten stage bij DIP en voeren zij taken uit die aansluiting vinden bij de kerntaken en werkprocessen van een Sociaal Maatschappelijk Dienstverlener. Er zijn verschillende taken/rollen te onderscheiden:

Front Office/Te laat
Studenten die te laat zijn komen zich melden. Zij moeten hun reden op geven. De Peers die daar hun stage lopen zetten de reden in het systeem en communiceren eventueel met de loopbaanbegeleider over de reden van het verzuim.

Onderwijs/lob
De Peers houden de aanwezigheid in de gaten, daarnaast kunnen ze ingeschakeld worden door zowel studenten als loopbaanbegeleiders om een op een gesprekken te voeren met studenten.

Intake
De Peers maken deel uit van de intake-procedure. Hiervoor moeten zij een certificaat halen. Zonder certificaat mogen zij er ook bij zijn, alleen dan onder begeleiding van een docent.

BPV
De Peers helpen studenten bij het vinden van een stageplaats.

Projecten

Er zijn verschillende projecten waaraan de Peers verbonden zijn. Een voorbeeld is de formulierenbrigade. Hier ondersteunen zij bij het invullen van formulieren bij studenten op hun eigen locatie, een buitenlocatie en ook in buurthuizen.

VSV
Peers houden het verzuim van studenten in de gaten. Hiervoor hebben ze een geheimhoudingsverklaring getekend. Ze kijken per 4 weken hoeveel studenten ongeoorloofd afwezig zijn en nemen contact op over de reden hiervan. Als het verzuim na 16 weken nog steeds zo is, wordt DUO ingeschakeld. De coördinator (is een docent) checkt dat. Er worden brieven verstuurd. Niet elke Peer kan in dit systeem, dat kan alleen als men een bepaald wachtwoord heeft. En men kan hier niet meer zien dan het verzuim.

Bedrijfsbureau
Een aantal Peers houden de agenda van de praktijkbegeleider in de gaten. Deze begeleider is druk omdat hij meerdere locaties bezoekt in het kader van stagebezoeken.

Over het algemeen begin je in jaar 1 met het meekijken bij de verschillende rollen en taken binnen het Deelnemers Informatie Punt. Je gaat in jaar 2 een bepaalde rol vervullen en daarin kan je doorgroeien tot teamleider. In jaar 3 kan je senior teamleider zijn. Als je het erg goed doet is er ook de mogelijkheid om te blijven als instructeur binnen de organisatie.

Literatuur

Luigies, E. (2006) Leerlingen ondersteunen elkaar binnen een nieuw didactisch concept.  Colvin, J. & Ashman, M. (2010). Roles, Risks, and Benefits of Peer Mentoring Relationships in Higher Éducation. Topping (1996, 2005) Trends in peer learning. G.T.M. ten Dam, M. Volman(2012)  Motives, emotions and values in children’s development in childhood

Een manier om te blijven leren als docent is om je te verdiepen in verschillende onderwijssystemen, waaronder Peer Support. Ben jij bekend met Peer Support? Welke ideeën heb jij erover? Als student kan je blijven leren door te bekijken wat er bij jou op school gebeurt. Kan jij daar deel van uit maken? Wat is mooi voor op jouw cv?

Onderdeel worden van de Blijven Leren community?

Door mij te volgen op sociale media en onderdeel te worden van de besloten groep kan je deel uit blijven maken van de Blijven Leren community. Wil je meer dan dat? Ik verzorg inspiratiesessies en ontwikkel online cursussen. Daarnaast ontwikkel ik lesbrieven en content voor de vo en mbo-docent en bied ik coaching- en advies bij pedagogisch-didactische vraagstukken. Hier vind je meer informatie over mijn diensten en samenwerken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *